Gedupeerden kunnen nergens terecht
Door: Noor van Scherpenzeel. Met toestemming overgenomen van NH Nieuws.
Advies: zorg voor een lijstje met namen van bonafide bedrijven uit je omgeving.
In geval van nood kun je daarop terugvallen en hoef je niet te zoeken op Google.
Oplichting door malafide klusjesmannen komt veel voor in Noord-Holland. Dat blijkt uit cijfers die NH Nieuws heeft opgevraagd bij verschillende instanties. Mensen betalen vaak veel te veel – soms wel duizenden euro’s – aan malafide loodgieters, slotenmakers, dakdekkers en andere spoeddiensten. En het blijkt een haast onmogelijke opgave voor gedupeerden om hun geld terug te krijgen.
De kraan werkt niet, de wc spoelt niet meer goed door, je sleutel gaat niet meer in het slot of je hebt een dak lekkage. Zoek je op Google, dan kom je niet zelden op een keurige site terecht die je vertelt dat het bedrijf je kan helpen met je probleem. Je belt het nummer en binnen een paar uur staan er ‘klusjesmannen’ bij je voor de deur.
Maandenlang bedreigd
Nog geen half uur later is de klus klaar en lijkt alles opgelost. En dan komt de rekening: honderden, soms wel duizenden euro’s. Het bedrijf vertelt dat je alles kan declareren bij de VvE en helpt je bij het overmaken van het geld.
Of je betaalt het bedrag niet, maar dan word je maandenlang bedreigd. En puntje bij paaltje is ook je kraan, slot of wc nog steeds kapot.
Schaamte, boosheid en verdriet
NH ontving de afgelopen maanden tal van berichten van mensen die vergelijkbare situaties meemaakten. Bij veel van hen heerst schaamte, boosheid en verdriet. Allemaal zoeken ze naar gerechtigheid, maar uiteindelijk moeten ze het doen met de wetenschap dat die er waarschijnlijk nooit komt. Want bij veel instanties worden ze van het kastje naar de muur gestuurd.
De kern van het probleem zit in de juridische kwalificatie. Volgens de huidige wetgeving valt deze werkwijze zelden onder oplichting. Het wordt gezien als een ‘civielrechtelijk geschil’ en geen strafbaar feit. Daarom is het vaak lastig om aangifte te doen bij de politie. Veel gedupeerden weten daarom niet waar ze wél terechtkunnen.
Dat maakt het ook lastig om in kaart te brengen hoe groot het probleem daadwerkelijk is. Toch wijzen cijfers die NH opvroeg bij meerdere instanties op een duidelijke trend: het aantal meldingen is al jaren hoog en lijkt ook dit jaar weer te groeien.
Verdubbeling van schade
Bij de Fraudehelpdesk loopt het schadebedrag dat wordt gemeld fors op. In 2022 registreerde de organisatie voor 800.000 euro aan schade door misleidende klusdiensten. In 2023 steeg dat naar 910.000 euro. Vorig jaar liep de schade op tot 1,43 miljoen euro, bijna een verdubbeling in twee jaar tijd. En, zegt woordvoerder Tanya Wijngaarde: “Als het zo doorgaat, lijkt er ook dit jaar opnieuw sprake te zijn van een stijging.” Een groot deel van de meldingen komt uit Noord-Holland.
Frauderen met een pinautomaat
Een nieuwere ontwikkeling maakt de aanpak bovendien complexer: malafide klusjesmannen nemen steeds vaker een eigen pinautomaat mee. Betalingen lopen dan via een tussenpartij, waardoor het rekeningnummer niet direct zichtbaar is op het afschrift. “In het verleden ging het vaak contant of dan liepen ze nog weleens wel even mee naar het pinapparaat”, zegt Wijngaarde
Tanya Wijngaarde van Fraudehelpdesk
Ook bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM) zien ze hoe groot het probleem van de malafide klusjesmannen is. Vanaf 2020 hebben zij ruim 2.100 meldingen binnengekregen, met een piek in 2022 en 2023: toen kwamen er rond de 450 meldingen per jaar. Via ACM ConsuWijzer kwamen er nog veel meer signalen binnen: in 2024 waren dat er 78.000. Het jaar daarvoor waren dat er 72.000.
“De aanpak van misleidende spoeddiensten was de afgelopen jaren bij ons een speerpunt”, zegt woordvoerder Saskia Bierling. In 2021 hebben ze Google verzocht om advertenties van onbetrouwbare slotenmakers te verwijderen, werden telefoonnummers van malafide dienstverleners geblokkeerd en verschillende websites uit de lucht gehaald. Toch heeft dat het probleem niet verholpen.
Ook bij de Consumentenbond kwamen er de afgelopen jaren meldingen binnen, en ook daar waren dat er in 2024 een stuk meer dan in 2023. Bij hen wisselt het aantal klachten per jaar sterk. Zo was er heel even een daling te zien toen Google in 2021 de advertenties schrapte. Maar ook zij hebben, net zoals de andere instanties die NH sprak, hier geen structurele oplossing voor.